.jpg)
Miljoenennota: Materialentransitie
Op deze pagina vind je de VNCI-analyse van de maatregelen uit de Miljoenennota die gaan over het thema Materialentransitie. Gebruik de links hieronder om direct naar het onderwerp van je keuze te gaan en de bijbehorende analyse te lezen.
Materialentransitie
Het kabinet zet in op circulaire economie, duurzame koolstof, biogrondstoffen, kritieke grondstoffen en innovatie om de materialentransitie te versnellen. Dit is relevant voor de chemische industrie, omdat circulaire en duurzame grondstoffen essentieel zijn om het gebruik van fossiele grondstoffen terug te dringen. De VNCI steunt de inzet op uitvoering, opschaling en grondstoffenzekerheid, maar ziet dat veel plannen nog verdere uitwerking vragen. Veel maatregelen blijven echter nog beperkt tot ambities en aankondigingen. Zonder concrete instrumenten, voldoende middelen en een sterke marktvraag blijft investeringszekerheid achter en komt de materialentransitie onvoldoende op gang.
Belangrijkste maatregelen
-
Presentatie van de Visie Opschaling Aanbod Duurzame Koolstofdragers.
-
Versnelde uitvoering van de Nationale Grondstoffenstrategie, inclusief inzet op raffinage, recycling en kritieke grondstoffen.
-
Voortzetting van de DEI+ voor innovatie-, demonstratie- en opschalingsprojecten op het gebied van verduurzaming, circulariteit en CCUS.
Positief
-
Het kabinet legt meer nadruk op uitvoering en opschaling van circulaire oplossingen. Dit kan bijdragen aan een snellere ontwikkeling van circulaire grondstoffenketens en nieuwe toepassingen in de chemische industrie.
-
Duurzame koolstof, biogrondstoffen en recycling krijgen een duidelijke plaats binnen het grondstoffenbeleid. Dat is gunstig voor de overgang naar alternatieven voor fossiele grondstoffen.
-
De voortzetting van de DEI+ biedt ondersteuning voor innovatie- en demonstratieprojecten. Dit helpt bedrijven om nieuwe verduurzamingstechnologieën richting grootschalige toepassing te ontwikkelen.
Aandachtspunten
-
De concrete uitwerking van verschillende aangekondigde maatregelen ontbreekt nog. Hierdoor blijft onduidelijk hoe bedrijven de aangekondigde ambities kunnen vertalen naar investeringsbeslissingen.
-
De begroting bevat beperkte informatie over maatregelen die de vraag naar circulaire en duurzame producten daadwerkelijk stimuleren. Zonder voldoende afzetmarkt ontbreekt de zekerheid die bedrijven nodig hebben om te investeren in nieuwe circulaire en duurzame productieketens.
-
Het verwachte effect van de aangekondigde maatregelen op de beschikbaarheid van kritieke, circulaire en duurzame grondstoffen is nog onzeker. Dit kan gevolgen hebben voor de snelheid van de grondstoffentransitie.
-
Een belangrijk deel van de beoogde voortgang is afhankelijk van Europese wet- en regelgeving. Daardoor blijft de daadwerkelijke impact van nationale maatregelen onduidelijk.
Kernboodschap VNCI
Visie Opschaling aanbod duurzame koolstofdragers
Het kabinet presenteert als uitwerking van het NPE een visie voor het opschalen van het aanbod van duurzame koolstofdragers via biogrondstoffen, recyclaat, niet-fossiele CO₂. Dit is relevant voor de chemische industrie omdat de sector één van de grootste toekomstige gebruikers van duurzame koolstof wordt. De VNCI onderschrijft het belang van een robuuste duurzame koolstofketen en benadrukt dat tijdige beschikbaarheid van duurzame grondstoffen, voldoende vraagontwikkeling en een concurrerend investeringsklimaat cruciale randvoorwaarden zijn.
Belangrijkste maatregelen
-
Uitwerking van een uitvoeringsagenda onder de Nationale Biogrondstoffenstrategie, gericht op hoogwaardige inzet van biogrondstoffen en vergroting van het aanbod.
-
Verdere inzet op het vergroten van de beschikbaarheid van koolstofhoudend recyclebaar afval, onder meer via betere inzameling, recyclebaarheidseisen en Europese einde-afvalcriteria.
-
Opschaling van binnenlandse productiecapaciteit voor duurzame koolstofdragers, inclusief ondersteuning van geavanceerde productieroutes via innovatiesubsidies en middelen uit het Klimaatfonds.
-
Ontwikkeling van importketens voor duurzame koolstofbronnen, halffabricaten en eindproducten, inclusief inzet op energiediplomatie, standaardisering en certificering.
Positief
-
Het kabinet erkent de chemische industrie expliciet als een structurele vraagsector voor duurzame koolstof en als belangrijke bestemming voor duurzame grondstoffen.
-
Het visiedocument geeft een overzicht van acties die kunnen helpen de doelen te bereiken.
-
De visie onderstreept het belang van Nederlandse productie- en verwerkingscapaciteit voor duurzame koolstofdragers. Dit sluit aan bij de positie van de Nederlandse industrieclusters en kan bijdragen aan toekomstige grondstoffenzekerheid.
-
De inzet op chemische en mechanische recycling, betere afvalstromen en Europese einde-afvalcriteria kan bijdragen aan een groter aanbod van circulaire koolstof voor de chemische industrie.
Aandachtspunten
-
Het document constateert dat er voor de chemische industrie momenteel geen brede verplichtingen bestaan voor het gebruik van duurzame koolstof. Daardoor blijft onduidelijk hoe de toekomstige vraag naar duurzame chemische producten daadwerkelijk wordt ontwikkeld.
-
De chemische industrie moet concurreren met andere sectoren als het gaat om biogrondstoffen, recyclaat en niet-fossiele CO₂. Het document richt zich in eerste instantie op koolstof voor brandstoffen. Daardoor blijft onzeker in welke mate voldoende duurzame koolstof beschikbaar komt voor chemische producten.
-
Belangrijke onderdelen worden doorgeschoven naar onder meer de Nationale Biogrondstoffenstrategie en de Toekomstvisie Brandstoffen- en Chemiegrondstoffenproductie. Hierdoor blijft voor bedrijven onduidelijk welke keuzes uiteindelijk worden gemaakt.
-
Het kabinet constateert dat Europese productie moeilijk kan concurreren met goedkopere import uit andere regio's. Voor investeringen in nieuwe productieroutes blijft een gelijk speelveld en Europese vraagcreatie daarom van groot belang.
Kernboodschap VNCI
Lees meer over de Materialentransitie