Home Miljoenennota: Klimaat en Energie

Miljoenennota: Klimaat en Energie

Op deze pagina vind je de VNCI-analyse van de maatregelen uit de Miljoenennota die gaan over het thema Klimaat en Energie. Gebruik de links hieronder om direct naar het onderwerp van je keuze te gaan en de bijbehorende analyse te lezen.

Elektriciteitskosten industrie 

Het kabinet houdt vast aan de lange termijn reservering van middelen om de elektriciteitskosten van de energie-intensieve industrie te verlagen via IKC en een envelop waar een bestedingsplan voor wordt uitgewerkt. Hierover wordt naar verwachting dit najaar een besluit genomen. Dit is relevant voor de chemische industrie omdat elektriciteitskosten een belangrijke factor zijn voor concurrentievermogen en verduurzaming. 

Belangrijkste maatregelen 

  • Middelen voor verlaging van elektriciteitskosten voor de energie-intensieve industrie tot en met 2035. 

  • Oplopend budget voor deze inzet tot circa 1 miljard euro per jaar. 

  • Ongeveer de helft van de ondersteuning loopt via de IKC-regeling. 

  • Uitbreiding van de IKC-regeling met 22 extra (sub)sectoren. 

  • Nadere uitwerking van resterende budget volgt vanaf najaar 2026. 

Positief 

  • Lagere elektriciteitskosten kunnen investeringen in elektrificatie ondersteunen. 

  • Uitbreiding van de IKC-regeling vergroot de toegang van industriële activiteiten tot compensatie. 

  • Langjarige middelen bieden meer voorspelbaarheid voor investeringsbeslissingen. 

Aandachtspunten 

  • De volledige, concrete uitwerking en timing van de voorgenomen elektriciteitskostenmaatregelen is nog niet bekend. Ondertussen loopt het ongelijke speelveld met buurlanden op. 

  • Voorlopig biedt dit geen verlichting van de nettarieven, waarvan onlangs weer is aangekondigd dat deze (structureel) zullen stijgen. 

Kernboodschap VNCI 

De gereserveerde middelen voor verlaging van elektriciteitskosten en de uitbreiding van de IKC-regeling zijn belangrijke stappen voor een concurrerende en duurzame industrie. Voor concurrentievermogen en investeringszekerheid is het essentieel dat de uitwerking snel duidelijk wordt. De chemische industrie heeft behoefte aan een voorspelbaar en uitvoerbaar kader. De VNCI had daarom graag gezien dat bedrijven al zekerheid kregen over besteding van deze envelop in 2027 om zo de aansluiting bij buurlanden niet verder te verliezen. Snelle en duidelijke uitwerking is dus noodzakelijk. 

Naar begin

Subsidie-instrumenten DEI+, SDE++, VEKI, NIKI 

Het kabinet zet de belangrijkste verduurzamingsinstrumenten voor de industrie voort en stelt meerjarige middelen beschikbaar voor SDE++, DEI+, VEKI en NIKI. Voor de chemische industrie zijn deze regelingen relevant omdat zij investeringen in CO₂-reductie, energie-efficiëntie, elektrificatie, CCS, waterstof en circulaire technieken ondersteunen. Positief is dat structurele investeringsondersteuning behouden blijft, al is de verdere uitwerking van regelingen en voorwaarden op belangrijke punten nog onduidelijk. 

Belangrijkste maatregelen 

  • Zoals in het coalitieakkoord aangegeven verlengt het kabinet de SDE++ voor de periode 2027-2032. 

  • Vanaf 2027 wordt voor hernieuwbare elektriciteit op land overgestapt van SDE++ naar Contracts for Difference (CfD's). 

  • De VEKI-regeling wordt verlengd met een nieuwe openstelling van 77 miljoen euro in 2027 voor bewezen CO₂-reducerende investeringen. 

  • De NIKI-regeling wordt verder uitgerold met een tweede openstellingsronde in 2026 van circa 250 miljoen euro voor grootschalige industriële verduurzamingsprojecten. 

  • DEI+ wordt voortgezet en geïntensiveerd met aanvullende middelen voor demonstratieprojecten gericht op verduurzaming van de industrie. 

Positief 

  • De meerjarige reservering van de SDE++ tot en met 2032 geeft bedrijven meer duidelijkheid over de beschikbaarheid van ondersteuning voor verduurzamingsinvesteringen. 

  • NIKI richt zich expliciet op grootschalige industriële verduurzamingsprojecten, waaronder groene chemie, elektrisch kraken en circulaire technieken. Daarmee ontstaat ruimte voor projecten die minder goed binnen bestaande instrumenten passen. 

  • Met de voortzetting van DEI+, VEKI, NIKI en SDE++ blijft ondersteuning beschikbaar voor zowel innovatie en demonstratie als grootschalige verduurzamingsinvesteringen. 

Aandachtspunten 

  • Voor VEKI wordt een openstelling in 2027 aangekondigd, maar over de periode daarna ontbreekt nog duidelijkheid. Dit bemoeilijkt de planning van investeringen met een langere doorlooptijd. 

  • Het kabinet wil CfD's inzetten voor de productie van hernieuwbare elektriciteit. De VNCI ziet kansen om dit instrument ook in te zetten voor industriële afnemers, zodat investeringen in elektrificatie aantrekkelijker worden. 

Kernboodschap VNCI 

De VNCI is positief over de voortzetting van belangrijke verduurzamingsinstrumenten voor de industrie en de meerjarige middelen die het kabinet hiervoor beschikbaar stelt. De combinatie van SDE++, DEI+, VEKI en NIKI biedt bedrijven ondersteuning bij investeringen in CO₂-reductie, elektrificatie en innovatieve verduurzamingsprojecten. 

Naar begin

CCS en Aramis 

Het kabinet beschouwt carbon capture and storage (CCS) als belangrijke route voor het behalen van klimaatdoelen en reserveert extra middelen voor infrastructuurprojecten zoals Aramis. Dit is relevant voor de chemische industrie omdat CCS expliciet wordt genoemd als onderdeel van industriële verduurzaming. De VNCI vindt het positief dat het kabinet inzet op realisatie van de benodigde infrastructuur. 

Belangrijkste maatregelen 

  • CCS blijft essentieel onderdeel van het klimaatbeleid. 

  • 1,3 miljard euro aan extra middelen voor Aramis voor afdekking van specifieke marktrisico's rond CCS-projecten (vollooprisico). 

Positief 

  • Meer zekerheid over beschikbare opslagcapaciteit. 

  • Ondersteuning van grootschalige industriële emissiereductie. 

  • Verbetering van randvoorwaarden voor CCS-projecten. 

Aandachtspunten 

  • Realisatie blijft afhankelijk van tijdige projectuitvoering. 

  • Onduidelijk is hoe toekomstige toegang wordt georganiseerd. 

Kernboodschap VNCI 

Voor de chemische industrie is CCS een essentiële route om moeilijk te vermijden CO2-emissies te reduceren. Het kabinet geeft daarom met de vrijgemaakte middelen voor CCS een positief en duidelijk signaal af dat deze verduurzamingstechnologie nodig is.

 

Naar begin

Lees meer over Klimaat en Energie

VNCI Prinsjesdag