WRR: Europa moet strategischer handelen om industrie en innovatie te beschermen

Europa moet sneller en strategischer optreden om zijn industriële basis, innovatiekracht en economische weerbaarheid te beschermen. Dat is de kern van een nieuw advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), waarin de raad waarschuwt voor groeiende afhankelijkheden van andere landen en oneerlijke concurrentie op de wereldmarkt. De analyse sluit nauw aan bij de zorgen die al langer leven binnen de Nederlandse chemische industrie.

In het rapport ‘Strategisch handelen: Beleid voor een geopolitieke economie’ constateert de WRR dat de economie sterk is 'gegeopolitiseerd'. Economische afhankelijkheden worden volgens de raad steeds vaker ingezet als geopolitiek machtsmiddel. Daardoor is Europa kwetsbaar geworden op terreinen die van strategisch belang zijn voor de economie en samenleving.

Geopolitisering

De WRR constateert dat Europa in belangrijke mate afhankelijk is van de Verenigde Staten en China. Tegelijkertijd zorgen handelsonevenwichtigheden, buitenlandse staatssteun en overcapaciteit voor toenemende druk op Europese bedrijven.

Volgens de WRR staat een groot deel van de Europese industrie onder druk door 'scheefgetrokken' internationale handel. De raad wijst op omvangrijke Chinese staatssteun en andere concurrentievoordelen, waardoor Chinese producten vaak meer dan 30 procent goedkoper zijn dan vergelijkbare Europese producten. Dat maakt het voor Europese bedrijven steeds moeilijker om internationaal te concurreren.

Herkenbaar beeld

Voor de Nederlandse chemische industrie zijn de bevindingen van de WRR herkenbaar. "Het rapport biedt een heldere analyse van de realiteit waarin de Nederlandse chemische industrie zich bevindt”, zegt Manon Bloemer, directeur van de VNCI. “We zien dat bewust gecreëerde overcapaciteit, met name vanuit China, leidt tot toenemende druk op Europese bedrijven en in sommige gevallen zelfs tot sluitingen van productielocaties. Dat raakt niet alleen de industrie, maar ook onze economische weerbaarheid.”

Innovatie én handel

Een belangrijke conclusie van de WRR is dat industriebeleid alleen niet voldoende is. Europa moet volgens tegelijkertijd investeren in een sterker innovatiesysteem én optreden tegen scheefgetrokken handelsverhoudingen. Beide zijn nodig om strategische afhankelijkheden te verkleinen en het concurrentievermogen van Europese bedrijven te versterken.

Daarnaast pleit de WRR voor een samenhangend Europees innovatiesysteem dat beter in staat is nieuwe technologieën op te schalen en naar de markt te brengen. Ook moet Europa volgens de raad bereid zijn nieuwe instrumenten te ontwikkelen om de eigen economische en technologische positie te beschermen.

Oproep

De VNCI ziet het rapport als een belangrijke bijdrage aan het debat over de toekomst van de Nederlandse en Europese industrie. De vereniging ondersteunt de oproep voor een sterker Europees innovatiesysteem, effectievere maatregelen tegen handelsverstoringen en nauwere Europese samenwerking op strategische dossiers.

Lees hier het volledige rapport: Strategisch handelen: Beleid voor een geopolitieke economie.