VNCI: effectief klimaatbeleid vraagt om sterke randvoorwaarden voor verduurzaming
Klimaatbeleid kan alleen succesvol zijn als emissiereductie hand in hand gaat met behoud van productie en investeringen in Nederland en Europa. Anders verliezen we werkgelegenheid en strategische ketens zonder dat klimaatverandering wordt aangepakt. Productie verplaatst zich dan naar landen buiten Europa, waar vaak minder duurzaam wordt geproduceerd. Dat stelt de VNCI in aanloop naar het commissiedebat Voortgang Klimaatbeleid.
De recent gepubliceerde Klimaat- en Energieverkenning 2026 (KEV) laat zien dat aanvullend beleid nodig is om de klimaatdoelen te halen. Volgens de VNCI moet dat beleid zich richten op maatregelen die verduurzaming mogelijk maken in plaats van investeringen verder onder druk zetten. In een inbreng voor het debat vraagt de VNCI daarom aandacht voor drie onderwerpen: het ETS, elektrificatie en de energiebesparingsplicht.
ETS vraagt meer dan een CO2-prijs
Het Europese ETS vormt de hoeksteen van het klimaatbeleid voor de industrie. Maar het succes van ETS wordt te vaak direct gekoppeld aan de hoogte van de CO2-prijs. In werkelijkheid leidt ETS alleen tot verduurzaming wanneer drie voorwaarden samenkomen: een CO2-prijs die investeringen in verduurzaming stimuleert, effectieve bescherming tegen concurrentie van buiten Europa en voldoende vraag naar duurzame producten.
VNCI roept het kabinet op klimaatbeleid niet te richten op verdere aanscherping van ETS, maar juist op de randvoorwaarden voor verduurzaming: betaalbare energie, infrastructuur en vraag naar duurzame producten. Ook blijft bescherming tegen koolstoflekkage nodig zolang concurrenten buiten Europa geen vergelijkbare CO2-kosten dragen.
Elektrificatie cruciale route
Elektrificatie is een van de belangrijkste routes naar een klimaatneutrale industrie. De VNCI is positief over stappen die het kabinet zet om elektriciteitskosten voor energie-intensieve bedrijven te verlagen (uitbreiding van de Indirecte Kostencompensatie IKC), maar waarschuwt dat Nederland nog verder uit de pas dreigt te lopen met omringende landen door snel stijgende elektriciteits- en netkosten.
Daarom pleit de VNCI voor gerichte en snelle verlaging van elektriciteits- en netkosten, maximale benutting van Europese steunmogelijkheden, investeringen in energie-infrastructuur en een gelijk speelveld met andere Europese lidstaten. Zonder concurrerende elektriciteitsprijzen komen verduurzamingsinvesteringen verder onder druk te staan, maar gaat dit ook ten koste van industrie die momenteel al in hoge mate geëlektrificeerd is (zie recente aankondiging strategic review Nyrstar).
Voorkom nationale koppen
De VNCI ondersteunt de rol die energiebesparing heeft in het klimaatbeleid, maar waarschuwt voor aanvullende nationale verplichtingen die het gelijke speelveld verstoren. De voorgenomen verlenging van de terugverdientijd binnen de energiebesparingsplicht van vijf naar zeven jaar is daarvan een voorbeeld.
Meer verplichtingen in combinatie met minder subsidiemogelijkheden maken verduurzamingsprojecten minder aantrekkelijk. Daarom roept de VNCI op af te zien van deze aanscherping, altijd eerst een buurlandentoets uit te voeren en dubbele rapportageverplichtingen te voorkomen.
Oproep
De VNCI onderschrijft de noodzaak om de klimaatdoelen te halen. Dat vraagt volgens de vereniging om beleid dat emissiereductie combineert met een sterk investeringsklimaat, concurrerende energieprijzen en behoud van industriële productie in Nederland en Europa. Lees hier onze volledige inbreng.
