Europees rapport: Sluitingen Europese chemiefabrieken verzesvoudigd

Het aantal sluitingen van chemische productielocaties in Europa is sinds 2022 verzesvoudigd. Deze explosieve stijging blijkt uit de nieuwe European Chemical Closures & Investments Radar 2022–2025, opgesteld door Roland Berger, in opdracht van de Europese koepelorganisatie voor de chemie Cefic.

Volgens het rapport, is inmiddels 37 miljoen ton aan productiecapaciteit gesloten of aangekondigd voor sluiting. Dit is negen procent van de totale Europese capaciteit en betekent een werkgelegenheidsverlies van ongeveer twintigduizend directe banen in de chemiesector. Tegelijkertijd lopen de investeringen sterk terug. Dit versterkt de zorgen over het concurrentievermogen van de Europese chemische sector. 

Nu beslissende maatregelen nodig 

“Het is niet meer de vraag of het vijf vóór twaalf of vijf over twaalf is,” zegt Marco Mensink, directeur bij Cefic. “De sector staat onder enorme druk met een verdubbeling van het aantal sluitingen in een jaar tijd en investeringen die bijna volledig zijn verdampt. Er zijn op korte termijn beslissende maatregelen nodig die direct effect hebben op de bedrijven en fabrieken.” 

Cruciale schakel waardeketens 

De golf van sluitingen raakt niet alleen chemiebedrijven en regio’s, maar ook de bredere waardeketens. Naast de twintigduizend directe banen die al verdwenen zijn, staan volgens het rapport nog eens 89.000 indirecte banen in Europa op de tocht. De chemische sector is namelijk een essentiële schakel voor veel industriële ketens, van farmacie tot auto-industrie en bouw. 

Investeringen bijna tot stilstand 

Terwijl Europa de afgelopen jaren nog breed investeerde in innovatieve routes zoals elektrificatie, waterstofgrondstoffen en circulaire kunststoffen, is dat beeld inmiddels omgeslagen. De aangekondigde investeringscapaciteit daalde van 2,7 miljoen ton in 2022 naar nog maar 0,3 miljoen ton in 2025. Over de hele periode 2022–2025 komt dit neer op niet meer dan zeven miljoen ton aan investeringen. Sluitingen gaan veel sneller dan nieuwe projecten van de grond komen, waardoor de balans sterk negatief uitkomt en de onzekerheid over de sector en de toekomst van de Europese industrie als geheel toeneemt. 

Reactie VNCI 

De VNCI herkent de uitkomsten van het rapport en roept, net als Cefic, op tot snelle keuzes die de industrie weer in staat stellen om te concurreren en te investeren. “De chemische industrie is onmisbaar voor onze toekomstige welvaart en voor de weerbaarheid van Europa” zegt VNCI-directeur Manon Bloemer. “Niets doen is geen optie, dan sluiten bedrijven de poorten en worden we nog afhankelijker van geïmporteerde producten. Helaas is dat wel de trend uit het rapport.” Volgens Bloemer kan Nederland voor Europa een belangrijke rol spelen in strategische weerbaarheid, maar dan moet de golf van sluitingen wel direct stoppen. “Als energie- en netwerkkosten in lijn worden gebracht met de landen om ons heen, zou dat voor het Nederlandse investeringsklimaat al een grote stap vooruit zijn."  

Over het rapport 

De European Chemical Closures & Investments Radar 2022–2025, opgesteld door onderzoeksbureau Roland Berger in opdracht van Cefic, brengt de structurele verschuivingen in de Europese chemische industrie in kaart: fabriekssluitingen, veranderingen in capaciteit en investeringsontwikkelingen. Het rapport is gebaseerd op bedrijfsinformatie en openbare bronnen. 

• Download hier het complete rapport.
• Lees hier het artikel in het Financieele Dagblad 'Europese chemie krijgt rake klappen, Nederland hard geraakt', met reactie VNCI