ABN AMRO: grootste ontregeling toeleveringsketens in vier jaar
De Nevi Inkoopmanagersindex voor de Nederlandse industrie is in april gestegen van 52,0 naar 54,4, het hoogste niveau sinds de zomer van 2022. De groei lijkt vooral te worden gedreven door binnenlands hamstergedrag, als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten, die heeft geleid tot de grootste ontregeling van toeleveringsketens in bijna vier jaar tijd.
Dat blijkt uit een analyse van ABN AMRO. Nederlandse ondernemingen kochten meer onderdelen en materialen in, en voerden de productie fors op. Ook namen de voorraden ingekochte materialen toe. Zowel de inkoop- als de afzetprijzen stegen in een nog sneller tempo dan in maart. Behalve energie en brandstof worden ook transport en materialen zoals metalen snel duurder.
Sentiment bedrukt
Ondanks de stijgende vraag en productie blijft het sentiment bedrukt. Kennelijk houden industriële ondernemers nog altijd hun hart vast, schrijft ABN AMRO-analist Albert Jan Swart, ook na de voorlopige wapenstilstand tussen de VS en Iran. Zolang de Straat van Hormuz gesloten blijft voor de scheepvaart, worden toeleveringsketens steeds meer ontregeld.
Landen in het Midden-Oosten zijn belangrijke exporteurs van aluminium en chemische producten, waaronder kunstmest en kunststoffen. Het grotendeels stilvallen van de export van olie en gas heeft daarnaast geleid tot de sluiting van chemische fabrieken in Oost-Azië, die van grondstoffen uit het Midden-Oosten afhankelijk zijn. De prijzen van bijvoorbeeld kunststoffen zijn sinds de oorlog met tientallen procenten gestegen. De levertijden en de inkoopprijzen stijgen in het hoogste tempo sinds bijna vier jaar tijd.
Sommige Nederlandse ondernemingen weten juist te profiteren van de chaotische situatie in het Midden-Oosten, zelfs in energie-intensieve sectoren. Uit recente kwartaalcijfers blijkt dat AkzoNobel de marge wist te verbeteren door de prijzen van verf fors te verhogen. Ook diverse andere chemiebedrijven met activiteiten in Nederland zagen de vraag naar hun producten vanaf maart aantrekken, aldus Swart.
Investeringsniveaus EU
Uit de nieuwste cijfers van Eurostat blijkt dat de bedrijfsinvesteringen in de EU in het vierde kwartaal van 2025 daalden naar 21,8 procent. Dat is een van de laagste niveaus in het afgelopen decennium. De investeringsprestaties lopen steeds verder uiteen tussen lidstaten. De hoogste investeringspercentages zijn te zien in Hongarije, Kroatië, Tsjechië, België en Zweden. De laagste niveaus gelden voor Luxemburg, Ierland, Cyprus, Nederland en Malta. Deze lage investeringsgraad in de EU is geen tijdelijke conjuncturele dip. Zij wijst op een structureel verlies aan concurrentiekracht.
