Rapport SIL: overheid moet grotere rol pakken in transformatie industrie 

Vandaag publiceerde the Sustainable Industry Lab (SIL) een nieuw rapport. De publicatie, met de titel “Hulp bij Systeempijn: Uitdagingen voor de Transformatie van de Nederlandse basisindustrie, en vier stoutmoedige ideeën”, werd aangeboden aan minister Hermans van het ministerie van Klimaat en Groene Groei. 

Het rapport is opgesteld in samenwerking met adviesbureaus Sproule en Quo Mare en het Institute of Sustainable Process Technology (ISPT), en neemt inzichten mee uit workshops en gesprekken met verschillende stakeholders. De analyse richt zich met name op de raffinage en chemie en de uitdagingen en kansen voor systeemvernieuwing in de komende jaren. De VNCI is als een van de initiatiefnemers van the Sustainable Industry Lab, samen met een aantal van de leden, nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van de publicatie. 

Vier ‘bold ideas’ 

Het rapport beschrijft hoe de industrie zich in een mondiale impasse bevindt, waarin zowel zekerheden als onzekerheden zwaar wegen. Vanuit dit vertrekpunt formuleert het SIL vier zogeheten bold ideas, die gemeen hebben dat de overheid een grotere en andere rol vervult dan in de afgelopen decennia gebruikelijk was. 

Allereerst zou de overheid een openbaar nutsbedrijf moeten oprichten voor de ontwikkeling van offshore windenergie en groene waterstof, waarbij de overheid zelf kapitaalverschaffer is. Ten tweede is het volgens het rapport wenselijk om de bestaande Nederlandse raffinaderijen samen te voegen tot een privaat consortium. Dit consortium krijgt een strategische rol in de productie van duurzame brandstoffen en circulaire grondstoffen voor de chemische industrie in Nederland en Europa. 

Landelijk coördinerende autoriteit  

Het derde gepresenteerde idee is om een overheidsbedrijf op te zetten als market maker voor een beperkt aantal categorieën circulair geproduceerde basisgrondstoffen. Dit moet helpen om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen en de marktontwikkeling te stimuleren. Als vierde en laatste stelt het rapport een landelijk coördinerende autoriteit voor die de regie voert over de uitvoering van de energie- en industrietransitie. Hierdoor kan beleid en uitvoering beter op elkaar aansluiten en de transitie worden versneld. 

Overhandiging en dialoog 

Hoofdauteur professor Gert Jan Kramer (Universiteit Utrecht, voorzitter Sustainable Industry Lab) presenteerde de bevindingen en bood het rapport aan minister Hermans aan. Aansluitend reflecteerde Heleen de Coninck (WKR, TU Eindhoven) op de uitkomsten. Tijdens een interactief panelgesprek onder leiding van Karlo van Dam van het ministerie van Klimaat en Groene Groei werd verder met de zaal gediscussieerd over wat de voorstellen betekenen voor de toekomst van de Nederlandse basisindustrie.  

Haarscherpe analyse 

Mark Intven, Hoofd Klimaat, Energie, Innovatie en Duurzaamheid bij de VNCI: "Wat ons betreft is dit een haarscherpe, onderscheidende en als altijd eloquent geformuleerde analyse van het SIL, die weergeeft waarom de duurzaamheidstransities in deze fase systemisch vast lijken te zitten. De kosten voor de oplossingen die nu nodig zijn gaan bergopwaarts en zelfs op lange termijn is er geen private business case. De gepresenteerde bold ideas zijn wat de VNCI betreft uitstekende conversation starters voor de industrie om de rol en aanpak vanuit de overheid grondig te herzien". 

Lees hier het volledige rapport.