16.06.2026

Leeuwenbergh benoemd tot Nationaal Chemisch Erfgoed 2026

Voormalig laboratorium Leeuwenbergh krijgt op 23 juni de officiële status van Nationaal Chemisch Erfgoed. Daarmee wordt de bijzondere rol erkend die het voormalige laboratorium heeft gespeeld in de ontwikkeling van het scheikundig onderwijs in Nederland.

 

Leeuwenbergh geldt als het eerste onderwijslaboratorium voor scheikunde in Nederland. Het werd in 1845 opgericht op initiatief van de Utrechtse hoogleraar Gerrit Jan Mulder. Als pionier van het praktisch chemisch onderwijs zette Mulder zich in voor een vernieuwende aanpak, waarbij studenten niet alleen theorie leerden, maar ook zelf experimenten uitvoerden.

Mulder drukte decennialang een stempel op de Nederlandse chemie. Rond 1860 was zijn invloed zo groot dat zeven van de acht hoogleraren scheikunde in Nederland door hem waren opgeleid. Daarmee wordt hij gezien als een sleutelfiguur in de professionalisering van het vakgebied. Het Leeuwenbergh-laboratorium speelde een centrale rol in deze ontwikkeling. Het bood studenten voor het eerst een plek waar zij hands-on ervaring konden opdoen met chemische experimenten. Die combinatie van onderwijs en praktijk droeg bij aan de snelle groei en bloei van de Nederlandse scheikunde in de negentiende eeuw.

Het Nationaal Chemisch Erfgoed is opgezet door de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging (KNCV) en heeft als doel om locaties, objecten en verhalen die belangrijk zijn geweest voor de ontwikkeling van de chemie in Nederland, zichtbaar te maken en te behouden.

Beeld: KNCV