Hoge Colleges van Staat waarschuwen voor onrealistische overheid
De Raad van State, de Nationale ombudsman en de Algemene Rekenkamer luiden de noodklok over het groeiende gat tussen politieke beloftes en wat de overheid daadwerkelijk kan waarmaken. In een gezamenlijke notitie roepen de drie Hoge Colleges van Staat op tot een overheid die realistische keuzes durft te maken en beleid uitvoerbaar houdt.
Volgens hen komen burgers en bedrijven nu namelijk te vaak in de knel doordat ambities groter zijn dan capaciteit, juridische ruimte of uitvoeringskracht.
Overheid stapelt problemen op
De notitie schetst een breder patroon: van het asielbeleid tot de hersteloperatie toeslagen en van overheidsdienstverlening tot natuurherstel, overal ziet men voorbeelden van plannen die al bij de start onhaalbaar blijken. De Colleges waarschuwen dat problemen daardoor worden doorgeschoven naar uitvoeringsorganisaties, decentrale overheden en uiteindelijk naar burgers en bedrijven. Dit leidt volgens de notitie tot vertragingen, rechtszaken en dalend vertrouwen in de overheid.
Stikstof: reductiedoelen ver buiten bereik
Voor de (chemische) industrie is onder meer de analyse van het stikstofbeleid relevant. De Colleges constateren dat de wettelijke reductiedoelen op dit moment ver buiten bereik liggen en dat nieuw beleid alleen houdbaar is als het wordt ondersteund door een robuust en geloofwaardig pakket aan natuurherstelmaatregelen.
De Colleges roepen daarom op om te werken met haalbare doelen, vereenvoudigde regelgeving en het vroegtijdig betrekken van de regionale uitvoerders. Dit sluit goed aan bij wat bedrijven nodig hebben om te investeren in nieuwe installaties, emissiereductie en circulaire productieketens.
VNCI: knelpunten zijn herkenbaar
“Wij herkennen de knelpunten die de Hoge Colleges van Staat signaleren,” zegt Rosienne Steensma, Hoofd Veiligheid, Gezondheid en Milieu bij de VNCI. “Als VNCI vragen wij regelmatig aandacht voor de problemen in de uitvoering. Het gebrek aan uitvoeringskracht komt bijvoorbeeld naar voren in het Impulsprogramma Chemische Stoffen bij de uitvoeringstafels ter versterking van het ZZS-emissiebeleid. Ook vragen wij om meer regie, zoals in onze recente reactie op de Ontwerp Nota Ruimte. Daarnaast herkennen wij het belang van herstel van vertrouwen, zoals te lezen is in onze consultatiereactie op het wetswijzigingsvoorstel voor het VTH-stelsel.”
Politieke opdracht
De aanbevelingen van de Hoge colleges komen op een moment waarop grote maatschappelijke opgaven juist vragen om rust en voorspelbaarheid. Met de notitie leggen ze de bal nadrukkelijk terug bij kabinet en Kamer. Alleen door realistische beleidskeuzes te maken en plannen uitvoerbaar te ontwerpen, kan het vertrouwen van burgers en bedrijven worden hersteld.
Lees hier de volledige notitie.