Home Miljoenennota: Innovatie

Miljoenennota: Innovatie

Op deze pagina vind je de VNCI-analyse van de maatregelen uit de Miljoenennota die gaan over het thema Innovatie. Gebruik de links hieronder om direct naar het onderwerp van je keuze te gaan en de bijbehorende analyse te lezen.

Stimuleren innovatie

Het kabinet neemt verschillende maatregelen ter stimulering van innovatie zoals de verruiming van de innovatiebox en de fiscale stimulering van start- en scale-ups. Daarnaast richt het kabinet een Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat op die knelpunten voor strategische markten integraal moet aanpakken. Daarbij noemt het kabinet expliciet regelgeving, marktcreatie en het vestigingsklimaat. Juist op deze terreinen komen belangrijke uitdagingen voor de chemische industrie samen, zoals energie, infrastructuur en investeringen. Daarnaast krijgt het Nationaal Groeifonds een vierde ronde, specifiek gericht op de strategische domeinen van de ministriële Taskforce, toegspitst op de zes prioritaire markten, waaronder innovatieve chemie. De verdere uitwerking van de taskforce wordt daarom bepalend voor de vraag of zij daadwerkelijk bijdraagt aan meer investeringen en innovatie. 

Belangrijkste maatregelen 

  • Het kabinet verhoogt vanaf 2027 het maximale forfaitaire bedrag binnen de innovatiebox van 25.000 naar 100.000 euro. Daarmee wordt de regeling toegankelijker voor innovatieve mkb-bedrijven. 

  • Het kabinet introduceert een nieuwe fiscale regeling voor aandelen en aandelenopties van werknemers van startups en scale-ups. De belastingheffing wordt daarbij uitgesteld tot het moment waarop de aandelen worden verkocht. 

  • Het kabinet richt een Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat op om knelpunten voor strategische sectoren integraal aan te pakken. Daarbij combineert het maatregelen op het gebied van regelgeving, marktcreatie en vestigingsklimaat.

  • Het kabinet zet in op openstelling van een vierde ronde van het Nationaal Groeifonds met 375 miljoen euro, met de focus op de strategische domeinen van de Taskorce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat. 

Positief 

  • Het kabinet kiest voor een integrale aanpak van innovatie, infrastructuur en regelgeving en erkent het belang van energie- en klimaattechnologie voor toekomstige welvaart. Ook komt er meer aandacht voor het wegnemen van systeemknelpunten die investeringen belemmeren. 

  • Het kabinet verruimt de innovatiebox, waardoor de regeling toegankelijker wordt voor innovatieve bedrijven. Dit kan bijdragen aan een aantrekkelijker innovatieklimaat en lagere administratieve lasten. 

  • Het kabinet introduceert een nieuwe fiscale regeling voor aandelen en aandelenopties van startups en scale-ups. Dit versterkt de mogelijkheden om talent aan te trekken en te behouden. 

Aandachtspunten 

  • Afgezien van het Nationaal Groeifonds het onduidelijk hoe de taskforce zich verhoudt tot bestaande programma's en welke concrete maatregelen hier verder uit voortkomen. 

  • De begroting bevat geen specifieke voorstellen om de concurrentiekracht van de chemische industrie te versterken. Ook ontbreken gerichte maatregelen voor strategische waardeketens, kritieke grondstoffen en handelsbeleid. 

Kernboodschap VNCI 

De integrale benadering van de taskforce sluit aan bij de complexiteit van industriële transities. Voor de chemische industrie zijn een goed vestigingsklimaat, energie-infrastructuur en investeringszekerheid onlosmakelijk met elkaar verbonden. De innovatieve chemie is volgens het coalitieakkoord één van de doelsectoren is van deze Taskforce. Voor de VNCI is het daarmee een positieve ontwikkeling dat de overheid kiest voor een actievere rol in industriebeleid en systeemknelpunten wil oplossen die investeringen belemmeren. Voor een aanpak zoals project Beethoven (waaraan gerefereerd wordt) zijn de gereserveerde middelen voor het Nationaal Groeifonds een goed begin. Tevens ziet de VNCI in het Belastingplan 2027 positieve stappen voor innovatie. 

Naar begin

Nationale Investeringsinstelling (NII) 

Het kabinet wil een Nationale Investeringsinstelling (NII) oprichten om de financieringsmogelijkheden voor jonge en innovatieve bedrijven te verbeteren. Voor de periode 2026-2035 wordt hiervoor 3,3 miljard euro beschikbaar gesteld. De instelling investeert in maatschappelijk relevante projecten waarvoor onvoldoende marktfinanciering beschikbaar is en moet marktfalen helpen oplossen. Dit is relevant voor de chemische industrie, waar innovatieve bedrijven regelmatig tegen financieringsknelpunten aanlopen bij de ontwikkeling en opschaling van nieuwe technologieën. 

Belangrijkste maatregelen 

  • Oprichting van de Nationale Investeringsinstelling (NII).  

  • De NII functioneert aanvullend aan de markt en opereert op afstand van de overheid.  

  • De NII richt zich op het oplossen van marktfalen. 

  • De NII verstrekt leningen aan innovatieve bedrijven.  

  • Voor de NII is in de investeringsagenda 2026-2035 een bedrag van 3,3 miljard euro opgenomen. 

Positief 

  • Het kabinet erkent dat private investeringen in Nederland achterblijven en introduceert een instrument om de toegang tot financiering te verbeteren. Dit kan bijdragen aan een aantrekkelijker investeringsklimaat voor innovatieve bedrijven.  

  • De NII moet privaat kapitaal mobiliseren. Dit kan de beschikbaarheid van financiering voor innovatieve projecten vergroten.  

  • De rol als partner van de Europese Investeringsbank (EIB) kan zorgen voor een betere aansluiting op Europese financieringsmogelijkheden. 

Aandachtspunten 

  • Het is onduidelijk welke sectoren, technologieën en typen bedrijven onder het mandaat van de NII vallen. Hierdoor is nog niet vast te stellen welke rol de chemische industrie krijgt. 

  • De verhouding tussen de NII en bestaande financieringsinstrumenten wordt niet toegelicht. Hierdoor blijft onduidelijk hoe het instrument past in het huidige financieringslandschap. 

Kernboodschap VNCI 

Met de oprichting van de Nationale Investeringsinstelling (NII) zet het kabinet een belangrijke stap om de beschikbaarheid van kapitaal voor innovatieve bedrijven te vergroten en private investeringen te stimuleren. Dat biedt kansen voor innovatieve industriële projecten die bijdragen aan het toekomstige verdienvermogen van Nederland. Voor de chemische industrie is het nu belangrijk dat snel duidelijk wordt welke projecten en bedrijven gebruik kunnen maken van dit nieuwe instrument. 

Naar begin

Subsidie- en innovatie-instrumenten

Het kabinet zet de bestaande innovatie-instrumenten voor onderzoek, ontwikkeling en opschaling grotendeels voort. Daarbij blijven de regelingen MOOI, EKOO, WBSO, DEI+, en PPS-Innovatieregeling en diverse projecten uit het Nationaal Groeifonds beschikbaar, aangevuld met budget voor een vierde ronde van het Nationaal Groeifonds. Voor de chemische industrie zijn deze instrumenten relevant voor innovatie, verduurzaming en technologieontwikkeling. De VNCI ziet de continuïteit van het instrumentarium als positief en benadrukt het belang van voorspelbare en toegankelijke ondersteuning voor industriële innovatie.

Belangrijkste maatregelen 

  • Openstellingen van de regelingen MOOI, EKOO en DEI+ blijven de komende jaren beschikbaar binnen het energie-innovatiebeleid. 

  • Het kabinet onderzoekt hoe de WBSO doeltreffender kan worden gemaakt en hoe administratieve lasten kunnen worden verlaagd.  

  • De PPS-Innovatieregeling ontvangt voor 2027 een bijdrage van 10,9 miljoen euro voor calls via onder meer ChemistryNL, HTSM, Dinalog en Digital Holland. 

  • Het kabinet werkt aan een vernieuwde PPS-regeling die vanaf 2028 van start moet gaan.  

  • Afgezien van het eerder aangekondigde stopzetten van Biobased Circular worden bestaande projecten binnen het Nationaal Groeifonds voortgezet, waaronder programma’s op het gebied van waterstof, circulariteit, AI, quantum en hightech innovatie 

Positief 

  • Het kabinet zet MOOI, EKOO, bestaande Groeifondsprojecten en een nieuwe Groeifondsronde van 375 miljoen euro voort, waardoor bedrijven lopende innovatie- en verduurzamingstrajecten kunnen blijven ontwikkelen.   

  • Het kabinet houdt vast aan publiek-private samenwerking als belangrijke pijler van het innovatiebeleid en zet daarbij de PPS-Innovatieregeling voort, waarbij ChemistryNL expliciet als betrokken TKI wordt genoemd.  

  • Het kabinet positioneert de WBSO als belangrijk instrument voor de ambitie om in 2030 drie procent van het bbp aan R&D te besteden en onderstreept daarmee het belang van industriële innovatie.  

Aandachtspunten 

  • De begroting bevat geen nieuwe informatie over de toekomstige budgetten voor MOOI, EKOO en de WBSO, waardoor onduidelijk blijft hoe deze middelen zich de komende jaren ontwikkelen. 

  • Het kabinet licht niet toe of en hoe de aangekondigde subsidietaakstelling doorwerkt in innovatie-instrumenten, waardoor de langetermijnbeschikbaarheid van middelen lastig te beoordelen is. 

Kernboodschap VNCI 

De VNCI verwelkomt de voortzetting van belangrijke innovatie-instrumenten zoals MOOI, EKOO, de WBSO, de PPS-Innovatieregeling en Groeifondsprojecten. Deze instrumenten dragen bij aan innovatie, verduurzaming en de ontwikkeling van nieuwe industriële technologieën. Voor investeringsbeslissingen op langere termijn is echter wel meer duidelijkheid nodig over toekomstige budgetten. 

Naar begin

VNCI Prinsjesdag