11 - 02 - 2020

Nieuwe Veiligheid Voorop-voorzitter Jurgen Hoekstra stelt prioriteiten

Jurgen Hoekstra, vice president Benelux BASF en managing director BASF Nederland, is sinds november de nieuwe voorzitter van Veiligheid Voorop. “Veiligheid is niet alleen iets van key performance indicators”, zegt hij. “De essentie van veiligheid is dat je om elkaar geeft.”

 

In het kort

  • Jurgen Hoekstra nieuwe voorzitter van Veiligheid Voorop
  • ‘Veiligheid is niet alleen iets van de manager of de safety-expert’
  • ‘Duurzaamheid en digitalisering bieden enorme mogelijkheden’

 

Door: Igor Znidarsic

"Harry en Bart”, antwoordt Jurgen Hoekstra op de vraag of hij bepaalde helden heeft op het gebied van veiligheid in de chemie. Harry en Bart zijn operators bij BASF De Meern, verduidelijkt hij. “We hebben op die locatie, die op het gebied van veiligheid uitdagingen heeft gehad de afgelopen jaren, enorme verbeteringen doorgevoerd. Naast verbeteringen in onze assets en processen zijn we ook bezig met de veiligheidscultuur. Toen ik er laatst op bezoek was, kwamen Harry en Bart met een presentatie over shortcuts. Als je bijvoorbeeld een weg wilt oversteken en je ziet naast het zebrapad een mogelijkheid voor een kortere weg, zijn mensen geneigd om die te nemen. In een bedrijf gebeurt dat ook. Harry en Bart hebben, uit eigen initiatief vanuit de ploegen, onderzocht wat voor mogelijke shortcuts er zijn in het bedrijf. In zo'n fabriek is niet voor niets alles vastgelegd in procedures en werkinstructies, toch identificeerden zij een aanzienlijk aantal shortcuts. Een voorbeeld: soms moet je iets op een bepaalde hoogte doen. Daar heb je een ladder voor nodig. Omdat de ladders niet altijd werden teruggezet op hun plek en je niet overal ladders wilt hebben rondslingeren, werden ze vastgezet met een slot. Om de ladder te gebruiken moest je dan eerst een sleuteltje ophalen. In de praktijk ligt dan een shortcut op de loer. Het mooie is dat dit onderzoek niet door het management of door de EHS-collega’s is bedacht, maar van de werkvloer kwam, met ‘Harry en Bart’ als ambassadeurs. Zij wilden hun bevindingen ook delen met het management, en ze deden dat met passie. En het management heeft het opgepakt. Dit geeft volgens mij precies aan hoe je op het gebied van veiligheid nog verder kunt komen.”

Jurgen Hoekstra, vice president Benelux BASF en managing director BASF Nederland, nam op 7 november het stokje over van Anton van Beek van Dow Benelux als voorzitter van Veiligheid Voorop. Toen hij gevraagd werd, zei hij niet meteen ja. “Ik was natuurlijk vereerd, en het is een onderwerp dat me zeer aan het hart gaat, maar ik wil het wel goed doen. Daarom heb ik eerst wat gesprekken gehad, onder andere over de impact die je kan hebben."

Jurgen Hoekstra: ‘In mijn werk voor BASF is veiligheid prioriteit nummer één. Die drive ga ik inbrengen in mijn rol bij Veiligheid Voorop.’  

 

Wat kun je in deze rol bijdragen aan de veiligheid in de chemie?

Hoekstra: “Ik breng 32 jaar ervaring in de chemie mee. Ik heb best wel wat gezien, ook over de grens. En ik heb heel veel passie voor het onderwerp. In mijn werk voor BASF is het prioriteit nummer één. Die drive ga ik inbrengen in mijn rol bij Veiligheid Voorop. Ik hoop dat ik mensen kan enthousiasmeren en verbinden."

 

Veiligheid Voorop is een breed platform. Daarnaast heb je te maken met het programma Duurzame Veiligheid 2030 en met Safety Delta Nederland, waarin ook de overheid, de wetenschap en het onderwijs zijn betrokken. Hoe zorg je voor verbinding?

"Inclusiviteit is wat mij betreft het toverwoord. Ik kan wel zeggen: ‘Ik vind dit en volg mij’, maar dat gaat natuurlijk niet werken. Mijn agenda is volgepland met bezoeken aan de aangesloten brancheverenigingen, om hun wensen en behoeftes te horen en om uiteindelijk iedereen mee te krijgen. Ook vinden er momenteel voorbereidingen plaats voor Safety Delta Nederland, die vanaf mei van start gaat. Alle verenigingen moeten zich vinden in de richting die we opgaan en de rol van Veiligheid Voorop daarin.”

 

Wat valt er nog te verbeteren in de Nederlandse chemie?

"Uit onderzoek is gebleken dat de vaak tientallen jaren oude assets redelijk op orde zijn, omdat er heel veel is geïnvesteerd in vernieuwingen. Ook is de veiligheid goed verankerd in de processen. Er is al heel veel bereikt, zeker vergeleken met het buitenland. Maar je bent met veiligheid nooit klaar. En waar we zeker nog een slag in kunnen maken, is aan de cultuurkant. Hoe bereiken we dat veiligheid niet alleen iets is van de manager of de safety-expert, maar dat iedereen proactief zijn steentje bijdraagt? Ik ben ervan overtuigd dat er in elke fabriek vele Harry’s en Barts rondlopen, op alle niveaus. Je moet ze alleen erbij betrekken en een veilige omgeving creëren waarin ze zich kunnen uitspreken.”

 

Niets is moelijker dan een cultuur veranderen.

“Het is iets van de heel lange adem en van heel veel mensen die in een bepaalde richting bewegen. Veiligheid Voorop kan dat faciliteren, door ervoor te zorgen dat bedrijven toegang hebben tot kennis en die met elkaar delen. Veiligheid is niet iets waarop we moeten concurreren, we moeten onze kennis met elkaar uitwisselen. Veel bedrijven hebben al een heel hoog veiligheidsniveau, maar er zijn ook bedrijven die wat hulp nodig hebben. Daar zie ik ook een rol voor Veiligheid Voorop. Maar uiteindelijk zal ieder bedrijf toch zelf zijn eigen slag moeten maken, uiteindelijk zal de cultuurverandering daar, op de werkvloer moeten plaatsvinden.”

 

Kun je een incident of een andere gebeurtenis noemen die jouw visie op veiligheid sterk heeft beïnvloed?

“Het was in een fabriek in Qatar. Het tv-scherm toonde een foto van een gezin, met eronder een tekst. Iemand vertaalde dat voor mij: Wij zijn de familie van ... hij noemde de naam van een werknemer ... en wij willen dat jullie ervoor zorgen dat hij vanavond weer veilig thuiskomt. Dat vond ik zo’n eyeopener … Misschien juist omdat ik het daar ver weg, in die zandbak, niet had verwacht. Dit is namelijk precies de essentie van veiligheid: dat je om elkaar geeft en dat je daaraan werkt. Veiligheid is niet alleen iets van KPI’s (key performance indicators – red.) of handhaving, of een bord bij de poort, het gaat om de mensen. We care about each other. Investeren in de modernste fabrieken, in goede processen, in digitalisering, dat is allemaal op zich niet zo moeilijk, dat krijgen we wel voor elkaar. Maar het fundament is en blijft de mens zelf. De vraag die je je moet stellen is: zou ik mijn dochter die fabriek in sturen? Als je daar twijfels over hebt, ben je verkeerd bezig.”

 

Je noemde het bord bij de poort, dat het aantal dagen zonder incidenten vermeldt. Zo'n bord zie je nooit bij Schiphol, omdat veiligheid in de luchtvaart iets vanzelfsprekends is. Zou dat niet ook in de chemie het geval moeten zijn?

"We hebben bij BASF, waar we dat soort borden overigens meestal niet hebben, recent een incident gehad op een site waar 10 jaar geen incident was geweest. Die getallen betekenen daarom voor mij niet zoveel. Dat er 10 jaar lang geen vliegtuig is neergestort, betekent niet dat er morgen niet een kan neerstorten. Aan successen uit het verleden heb je morgen niks. Het streven is natuurlijk nul incidenten, maar tegelijkertijd is risicoloos leven een illusie. Uiteindelijk gaat erom: hoe zorgen we dat het morgen en overmorgen niet gebeurt.”

 

In hoeverre is veiligheid onderdeel van de transitie die de industrie in gaat?

“Duurzaamheid en digitalisering – smart manufacturing – zijn trends die enorme mogelijkheden bieden op het gebied van veiligheid. In een moderne fabriek waarin veel is gedigitaliseerd, kun je veel meer data gebruiken ter verbetering van de  veiligheid. Over 10 jaar ziet het er allemaal heel anders uit.”

 

Veiligheid Voorop bestaat nu zo’n 10 jaar. Wat heeft het ons gebracht?

“Kennisuitwisseling in de Regionale Veiligheidsnetwerken en in de hele keten. Een recent project is de pilot over betrokken leiderschap, die de opmaat is voor het ‘Brzo-rijbewijs voor betrokken leiders’. En het besef is gegroeid dat we veiligheid alleen serieus kunnen nemen als we er transparant over zijn, vertellen wat goed gaat en ook wat niet goed gaat. Daarom zijn de open dagen zo belangrijk. We moeten veel beter communiceren over chemie. Alleen als we transparant zijn, kunnen we het vertrouwen en het aanzien van de chemie verhogen, wat hard nodig is. We hebben al heel veel bereikt, we hebben in Nederland al een heel hoog niveau, door de hele keten heen. Vertellen we dat goed? Nee. Kan het nog beter? Ja.”

 

Wie is Jurgen?

Jurgen Hoekstra deed de heao in Breda en studeerde daarna managing corporate resources aan de IMD Business School. Hij begon zijn carrière bij ICI, verbleef enige tijd in het buitenland, waaronder de VS, werkte vervolgens bij Johnson-Wax in Mijdrecht, waarna hij overstapte naar Johnson Polymer in Heerenveen, het latere BASF Heerenveen. Na 5 jaar bij BASF in Ludwigshafen als onder meer vice president Global Procurement Raw Materials, werd hij in 2015 vice president Regional Business Management Intermediates in Hong Kong. Sinds medio 2018 is hij vice president Benelux BASF en managing director BASF Nederland.

In november vorig jaar volgde hij Anton van Beek op als voorzitter van Veiligheid Voorop.

 

Veiligheid Voorop

Stichting Veiligheid Voorop is een samenwerkingsverband van achttien brancheorganisaties en zes Regionale Veiligheidsnetwerken met als doel de veiligheidscultuur en de veiligheidsprestaties van Brzo-bedrijven in de (petro)chemische industrie te verbeteren. Het gelijknamige programma is gebaseerd op vier pijlers: betrokken leiderschap, excellente veiligheidsbeheerssystemen, veiligheid in de keten en regionale veiligheidsnetwerken.

Veiligheid Voorop

 


Lees meer over dit onderwerp via de tag(s):