13.12.2019

AVR Duiven vierde CO2-bron voor Air Liquide


CO2 wordt geleverd aan tuinbouw tussen Arnhem en Nijmegen

 

Afgelopen zomer is afvalverwerker AVR in Duiven in samenwerking met Air Liquide begonnen met grootschalige afvang en distributie van CO2 uit de rookgassen. Air Liquide levert de CO2 aan de glastuinbouw in de regio. Het is voor de leverancier van industriële gassen de vierde bron van CO2 in de Benelux. “Zo maken we ons veel minder afhankelijk van de grillen van de markt.”

 

Tekst: Igor Znidarsic

 

Tot vorig jaar had Air Liquide in Nederland twee bronnen voor vloeibare CO2: via de kunstmestproductie uit aardgas op Chemelot, waar CO2 een bijproduct is, en zijn eigen fabriek in Rozenburg, die methaan uit aardgas omzet in waterstof, koolmonoxide en CO2. Sinds kort zijn daar twee bronnen bij gekomen. De eerste is een biovergistingsinstallatie in Zeeuws-Vlaanderen, die uit afval van de voedingsmiddelenindustrie, landbouw en uit mest biogas produceert. Door middel van membraantechnologie wordt daar het methaan van de CO2 afgescheiden. De tweede en meest recente bron is de afvalverwerker AVR in Duiven, waar CO2 uit rookgassen wordt afgevangen. Het is de eerste grootschalige installatie waar CO2 op deze wijze wordt afgevangen.

“De CO2-markt is nogal grillig in verbruik”, legt Diederick Luijten, directeur Strategic Projects Air Liquide NEC Cluster, de keuze voor deze CO2-bron uit. “Elk jaar zijn er wel tekorten in de zomer en is er wel een CO2-tekort in West-Europa.  Vorig jaar bijvoorbeeld was door uitval van een aantal fabrieken de vraag veel groter dan het aanbod. In de zomer is de vraag het hoogst, met name door toepassingen in de tuinbouw, de drankindustrie en voor koel- en vriestoepassingen. De CO2-markt is de laatste decennia sterk afhankelijk geweest van energiemarkten, met name de prijs van aardgas had een grote invloed. Kunstmestproducenten zijn daarvan afhankelijk en hebben traditioneel de grote hoeveelheden CO2 beschikbaar. Als de gasprijs hoog is in Europa ten opzichte van andere geografieën, kunnen er CO2-tekorten ontstaan. Daarom hebben we besloten om te diversifiëren. Zo maken we ons veel minder afhankelijk van de grillen van de markt en kunnen we onze klanten nog beter bedienen. Deze spreiding over vier grootschalige bronnen die alle actief zijn in andere markten, verstevigt onze marktpositie en maakt ons een stabiele leverancier.”
 

AVR in Duiven is de eerste afvalverbrander die op grote schaal CO2 afvangt.
Foto: CEphoto Uwe Aranas

 

Win-win

De samenwerking met AVR is voor Air Liquide onder andere aantrekkelijk vanwege de locatie. Luijten: “We hadden nog geen CO2-productielocaties in Noord- en Midden-Nederland, waar ook een aanzienlijke tuinbouwmarkt bediend moet worden.” Een ander groot voordeel is dat AVR in Duiven juist in de zomer, als de vraag naar CO2 groot is, CO2 levert; en niet in de winter, wanneer de vraag laag is.” De CO2 bij AVR wordt afgevangen door de rookgassen op te lossen in een amine, vertelt Ad Wiltenburg, product manager Bulk & On Site Air Liquide Northwest Europe. “Om de CO2 daaruit terug te winnen moet de oplossing van amine en CO2 verwarmd worden. Het mooie nu is dat AVR, die elektriciteit en warmte produceert, de warmte in de winter aan de stad Arnhem verkoopt en in de zomer de warmte-infrastructuur kan benutten voor de CO2-afvanginstallatie. Door warmtekrachtkoppeling kan de installatie efficiënt bedreven worden om de CO2 uit de amine-vloeistof te koken.”

Het is volgens Wiltenburg een win-win: “Door deze samenwerking kunnen wij nu ook in de zomer CO2 leveren aan de tuinders in de regio en AVR kan ook in de zomer deze warmte nuttig toepassen. In de winter, als de warmte naar Arnhem gaat, kunnen wij geen CO2 afvangen, maar dat is niet erg, want dan is de vraag uit de tuinbouw toch erg laag. We kunnen de CO2 dan uit onze bronnen in Rotterdam en Geleen halen.” 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De CO2-afvanginstallatie (rechts).
Foto: Theo Kock

 

Klimaatwinst

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is het afvangen van CO2 bij een afvalverbrander en dit vervolgens leveren aan de glastuinbouw niet 100 procent ‘duurzaam’, in de betekenis dat er geen fossiele koolstof in het milieu terechtkomt. Ten eerste wordt niet alle CO2 in Duiven afgevangen, maar slechts 15 procent (60.000 ton per jaar). Wiltenburg: "Technisch zou je zo'n 90 procent kunnen afvangen, maar dat is commercieel gewoon niet haalbaar.” En ten tweede heeft de CO2 uit de rookgassen van AVR deels een fossiele oorsprong (veelal plastic) en komt uiteindelijk via de geteelde en verteerde gewassen weer in het milieu terecht. “Bij een verbrandingsinstallatie is in volume 60 procent en in tonnage 70 procent van biogene oorsprong, de rest, zo’n 30 procent dus, is van fossiele oorsprong”, weet Wiltenburg. “Je kan dus zeggen dat de CO2 die we afvangen voor 70 procent biogeen of duurzaam is.” Die CO2 wordt vloeibaar gemaakt en met speciale tankwagens vervoerd naar de afnemers, in onder meer de tuinbouwgebieden tussen Arnhem en Nijmegen. “CO2 is noodzakelijk voor de groei van planten, maar slechts een klein deel van de ingebrachte CO2 wordt door de plant opgenomen, de rest gaat door de ventilatie de openlucht in.”

De klimaatwinst lijkt dus klein, maar onderzoeksbureau CE Delft heeft berekend dat elke ton afgevangen CO2 toegepast in de tuinbouw een uitstootbesparing kan opleveren van 0,3 tot 0,5 ton. Luijten: “Tuinders die normaal aardgas verbranden voor het opwekken van CO2 hebben door onze leveringen minder aardgas te verbranden en dat draagt bij aan het milieu. Competitieve en betrouwbare CO2-levering zou tuinders minder afhankelijk maken van aardgas, wat een milieuwinst zou opleveren in combinatie met duurzame warmte, zoals geothermie.”

 


Air Liquide
Air Liquide is een van de grootste leveranciers van industriële gassen, waaronder waterstof, koolstofmonoxide, koolstofdioxide, zuurstof, stikstof, methaan en syngas. Air Liquide Benelux Industries telt achttien sites, waarvan zeven in Nederland. De gassen worden onder meer toegepast in de industrie, research, elektronicasector en in de medische wereld.

Air Liquide levert CO2 aan de tuinbouw (zijn grootste markt), de voedingsmiddelenindustrie en kleine hoeveelheden aan de farma en voor medische toepassingen. Voor de laatste drie markten gelden strenge eisen. Voor de voedingsmiddelenindustrie moet het product niet alleen food compliant zijn, maar ook als zodanig gecertificeerd, waarbij de frisdrankensector nog aanvullende eisen stelt. Hieraan wordt door Air Liquide hard gewerkt.
 


MyGas
Om de klanten te ‘ontzorgen’, heeft Air Liquide recent de portal MyGas geïntroduceerd. “Zonder dat ze naar buiten hoeven om te kijken wat de niveaus van de gastanks zijn, kunnen klanten hier realtime de performance van de installaties zien”, aldus Luijten. “ Ze kunnen zien wat op welke locatie staat, ze kunnen de tankstanden bekijken en ook facturen, de laatste afleverbonnen of onderhoudsrapporten. Alle informatie is portable, via een app te benaderen. Vele duizenden klanten maken er al gebruik van en we zijn nog maar kort begonnen. We zijn er trots op dat we volledig met het digitale tijdperk meegaan en klanten zo helpen zich te concentreren op hun corebusiness.”


Gerelateerde tag(s): CO2-reductie