Dierproeven om de schadelijkheid van een chemische stof te bepalen zijn in veel gevallen te voorkomen door kennis van de chemische eigenschappen te gebruiken. Dit stelt toxicologe Etje Hulzebos, die op 26 september promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam. Haar onderzoek richtte zich op de bruikbaarheid van alternatieven voor dierproeven om stoffen te beoordelen.
Omdat er vaak koudwatervrees voor deze alternatieven bestaat, ontwikkelde zij een manier om een puntenscore toe te kennen aan deze methoden. Hierbij bepaalt de score of het alternatief goed genoeg is om een dierproef te vervangen. Zo laat ze onder meer zien dat testen op vissen voor mogelijk 70% vervangen kunnen worden door de bestaande kennis over de chemische eigenschappen van stoffen beter te gebruiken.
De chemische industrie en onderzoeksinstituten in Nederland gebruiken zo’n 40.000 konijnen, muizen, ratten en vissen per jaar om vast te stellen hoe schadelijk een chemische stof is. Daarmee zijn zij verantwoordelijk voor 7% van alle proeven op deze gewervelde dieren. Chemiebedrijven doen dit onder meer vanwege de Reach-wetgeving, die fabrikanten verplicht om de gevaren van chemicaliën in kaart te brengen. De overige dieren worden volgens cijfers van de overheid uit 2009 hoofdzakelijk gebruikt voor het testen van geneesmiddelen en voor wetenschappelijk onderzoek.
(Q)SAR kan dierproef niet volledig vervangen (UVA.nl, 26 september 2012)