200 megawatt uit zout en zoet water

Er wordt al jaren over gesproken, maar nu komt het er eindelijk van: een proefenergiecentrale die uit zoet en zout water elektriciteit maakt. Watertechnologisch topinstituut Wetsus heeft de techniek, Blue Energy genaamd, ontwikkeld en in het laboratorium uitgebreid getest. De volgende logische stap: een praktijkopstelling op een plek waar zoet en zout water bij elkaar komen. Op de Afsluitdijk dus. Nu de financiering rond is kan de bouw beginnen, zo meldt de decemberuitgave van Chemie magazine.

Via de centrale gaan de initiatiefnemers, naast Wetsus onder meer REDstack (die de centrale bouwt) en Fujifilm, onderzoeken of zij Blue Energy winstgevend kunnen exploiteren. De democentrale begint daarom met een kleine capaciteit - gesproken wordt over 50 kilowatt -  en kan bij succes stapsgewijs worden uitgebreid. Het uiteindelijke doel is een centrale op de Afsluitdijk met een capaciteit van 200 megawatt, goed voor het energieverbruik van 500.000 huishoudens.

Michel Saakes, die bij Wetsus het Blue Energy-team leidt, hoopt dat begin 2012 de bouw kan starten. Nu de Provinciale Staten van Friesland 1,6 miljoen euro aan cofinanciering hebben toegezegd, gaat dat zeer waarschijnlijk lukken. REDstack heeft in april 2011 een succesvolle subsidieaanvraag voor hetzelfde bedrag gedaan bij het Samenwerkingsverband Noord Nederland (SNN). "De investeringsbehoefte bedraagt zo’n 7 miljoen euro", vertelt Jan de Heer, projectmanager Blue Energy bij de provincie Friesland. Het overige geld wordt geleverd door Wetsus, REDstack en Fujifilm.

"Er komen twee buizen over de Afsluitdijk heen", legt Saakes uit. "Die mogen er niet onderdoor, want Rijkswaterstaat wil niet dat er in de dijk gegraven wordt. De buizen zijn voor de aanvoer van zoet Waddenzeewater en de afvoer van brak water, want dat wil je niet in het IJsselmeer terecht laten komen."

De techniek, Reversed ElectroDialysis (RED) genaamd, is gebaseerd op de aanwezigheid van ionen (positieve natriumdeeltjes en negatieve chloordeeltjes) in zeewater. In de energiecentrale schieten deze geladen deeltjes door speciale membranen naar het zoete water. Hierbij bewegen de negatieve deeltjes naar links en de positieve naar rechts, waardoor een spanningsverschil ontstaat dat een elektrische stroom kan opwekken. Zo kan een kubieke meter zoet water op papier 2,5 megajoule (0,7 kWh) opleveren.