De CLP-vraag van week 25: hoe bepaal ik de chronische toxiciteit?

Sinds 20 januari 2009 is de zogenaamde CLP-verordening van kracht. Deze nieuwe regelgeving heeft grote gevolgen voor de indeling, etikettering en verpakking van chemische producten. Om bedrijven te helpen bij de in- en uitvoering van de nieuwe regels, behandelt de VNCI iedere week een vraag over dit onderwerp.

Vraag: hoe wordt de categorie-indeling van mengsels vastgesteld voor chronische toxiciteit (milieugevaar)?

Antwoord: de indeling van een mengsel met bestanddelen die als chronisch toxisch zijn ingedeeld (zie ook het eerdere artikel hierover) is afhankelijk van de categorie-indeling van de bestanddelen, hun concentraties en (als het mengsel bestanddelen bevat die als chronisch toxisch, categorie 1 zijn ingedeeld) de M-factor (zie het eerdere artikel hierover).

Om de indeling te kunnen vaststellen moet de volgende procedure worden doorlopen:

Eerst worden alle bestanddelen in aanmerking genomen die in categorie 1 voor chronische toxiciteit zijn ingedeeld. Als de som van deze bestanddelen, vermenigvuldigd met hun M-factoren, gelijk aan of groter is dan 25%, dan wordt het mengsel ingedeeld als categorie 1 voor chronische toxiciteit.

Wanneer het mengsel niet in categorie 1 voor chronische toxiciteit wordt ingedeeld, dan wordt beoordeeld of het mengsel in categorie 2 voor chronische toxiciteit moet worden ingedeeld. Een mengsel wordt in categorie 2 voor chronische toxiciteit ingedeeld als de uitkomst van de volgende berekening gelijk aan of groter dan 25% is: 10 keer de som van alle bestanddelen die in categorie 1 voor chronische toxiciteit zijn ingedeeld, vermenigvuldigd met hun M-factoren, plus de som van alle in categorie 2 voor chronische toxiciteit ingedeelde bestanddelen.

Wanneer het mengsel niet in categorie 1 of 2 voor chronische toxiciteit wordt ingedeeld, dan wordt beoordeeld of het mengsel in categorie 3 voor chronische toxiciteit moet worden ingedeeld. Een mengsel wordt in categorie 3 voor chronische toxiciteit ingedeeld als de uitkomst van de volgende berekening ten minste 25% bedraagt: 100 keer de som van alle in categorie 1 voor chronische toxiciteit ingedeelde bestanddelen, vermenigvuldigd met hun M-factoren, plus 10 keer de som van alle in categorie 2 voor chronische toxiciteit ingedeelde bestanddelen, plus de som van alle in categorie 3 voor chronische toxiciteit ingedeelde bestanddelen.

Als het mengsel niet in categorie 1, 2 of 3 voor chronische toxiciteit is ingedeeld, dan wordt overwogen of het mengsel in categorie 4 voor chronische toxiciteit moet worden ingedeeld. Een mengsel wordt in categorie 4 voor chronische toxiciteit ingedeeld als de som van de percentages van de in de categorieën 1, 2, 3 en 4 voor chronische toxiciteit ingedeelde bestanddelen gelijk aan of groter is dan 25%.

Schematisch ziet bovenstaande er als volgt uit:


Hieronder volgen enkele voorbeelden om bovenstaande te illustreren.

Voorbeeld 1: een mengsel bevat vier als chronisch toxisch ingedeelde stoffen:

• 0,5% S1, ingedeeld in categorie 1 voor chronische toxiciteit, met een M-factor  = 100
• 7% S2, ingedeeld in categorie 2 voor chronische toxiciteit
• 10% S3, ingedeeld in categorie 2 voor chronische toxiciteit
• 30% S4, ingedeeld in categorie 3 voor chronische toxiciteit

Vaststelling van de indeling:

1. De som van de als Categorie 1 voor chronische toxiciteit ingedeelde stoffen × hun M-factoren = (0,5 x 100) = 50. De uitkomst is groter dan 25. Het mengsel wordt daarom ingedeeld in categorie 1.

Voorbeeld 2: een mengsel bevat een drietal als chronisch toxisch ingedeelde stoffen:

• 0,5% S1, ingedeeld in categorie 1 voor chronische toxiciteit, met een M-factor  = 10
• 1% S2, ingedeeld in categorie 1voor chronische toxiciteit, met een M-factor = 1
• 8% S3, ingedeeld in categorie 2 voor chronische toxiciteit

Vaststelling van de indeling:

1. De som van de als categorie 1 voor chronische toxiciteit ingedeelde stoffen × hun M-factoren = (0,5 x 10) + (1 x 1) = 6. De uitkomst is kleiner dan 25; het mengsel wordt niet ingedeeld in categorie 1.
2. 10 x de som van alle in categorie 1 voor chronische toxiciteit ingedeelde bestanddelen x hun M-factoren + de som van alle in categorie 2 voor chronische toxiciteit ingedeelde bestanddelen = (10 x 0,1 x 10) + (10 x 1 x 1) + 8 = 28. De uitkomst is groter dan 25 en het mengsel wordt dus ingedeeld in categorie 2.

Voorbeeld 3: een mengsel bevat twee als chronisch toxisch ingedeelde stoffen:

• 0,5% S1, ingedeeld in categorie 1 voor chronische toxiciteit, met een M-factor = 1
• 1% S2, ingedeeld in categorie 1voor chronische toxiciteit, met een M-factor = 1

Vaststelling van de indeling:

1. De som van de als Categorie 1 voor chronische toxiciteit ingedeelde stoffen × hun M-factoren = (0,5 x 1) + (1 x 1) = 1,5. De uitkomst is kleiner dan 25; het mengsel wordt niet ingedeeld in categorie 1.
2. 10 x de som van alle in categorie 1 voor chronische toxiciteit ingedeelde bestanddelen x hun M-factoren = (10 x 0,5 x 1) + (10 x 1 x 1) = 15. De uitkomst is kleiner dan 25 en het mengsel wordt dus niet ingedeeld in categorie 2.
3. 100 x de som van alle in categorie 1 voor chronische toxiciteit ingedeelde bestanddelen x hun M-factoren = (100 x 0,5 x 1) + (100 x 1 x 1) = 150. De uitkomst is groter dan 25 en het mengsel wordt dus ingedeeld incategorie 3.

Bekijk alle CLP-vragen en -antwoorden op www.vnci.nl/clp

Ook een vraag over CLP? Neem dan per e-mail contact op met VNCI-stoffensecretaris Dirk van Well

VNCI-leden lezen verder over CLP in het bijbehorende dossier op het VNCI-ledennet ->